Ο μεγάλος Αριστοτέλης, λέει στα Πολιτικά του: η καλλίτερη πολιτεία είναι η γεωργική, εκεί δηλαδή που οι περισσότεροι ζουν από την γεωργία και την κτηνοτροφία "βέλτιστος γάρ δήμος ο γεωργικός εστιν, όπου ζει το πλήθος από γεωργίας ή νομής" . Και καταλήγουμε με μία διάσημη φράση, και πάλιν του Αριστοτέλους, η οποία θα έπρεπε να υπάρχει ως προμετωπίδα σε όλες τις ανώτατες και ανώτερες γεωπονικές ή γεωργικές σχολές τις Χώρας: "Πασών των επιστημών μήτηρ τε καί τροφός Γεωργία εστί."

Δευτέρα, 26 Νοεμβρίου 2012

Βιολογική αντιμετώπιση επιβλαβών εντόμων στον οικιακό λαχανόκηπο


Η αντιμετώπιση επιβλαβών εντόμων στο λαχανόκηπο με βιολογικά μέσα είναι σχετικά δύσκολη αλλά όχι ακατόρθωτη. Ο επίδοξος καλλιεργητής μπορεί να χρησιμοποιήσει προληπτικά και καλλιεργητικά μέτρα αλλά και να κάνει χρήση βιολογικών σκευασμάτων για την αντιμετώπιση εντόμων στο λαχανόκηπο. Το κλειδί όμως για την επιτυχία στις περισσότερες περιπτώσεις δεν είναι η καλή χρήση ενός μόνο μέτρου, αλλά συνδυασμός πολλών μέτρων μαζί.
Προληπτικά μέτρα
Σε πρώτη φάση αποφύγετε να επιλέξετε φυτά τα οποία έχουν σοβαρό πρόβλημα από έντομα τα προηγούμενα χρόνια. Ειδικά κατά την επιλογή των λαχανικών πρέπει να διαλέξουμε είδη και ποικιλίες που παρουσιάζουν αντοχή σους εχθρούς της περιοχής μας. Στην συνέχεια τα φυτά που θα επιλέξουμε, εφόσον είναι σπορόφυτα, θα πρέπει κατά την στιγμή της αγοράς τους να μην έχουν σημάδια από έντομα (π.χ. φαγώματα, στοές στα φύλλα κτλ. ) .Κατά τη διάρκεια της καλλιέργειας σκοπός μας είναι να κρατήσουμε τα λαχανικά μας όσο το δυνατόν πιο εύρωστα, με σωστή λίπανση, άρδευση αλλά και καταπολέμηση των ζιζανίων. Ειδικά μερικά ζιζάνια αποτελούν εστίες αρκετά επιζήμιων εντόμων. Η αμειψισπορά, δηλαδή η εναλλαγή των καλλιεργειών στο λαχανόκηπο, έχει επίσης θετική επίδραση στον περιορισμό της εμφάνισης ορισμένων προσβολών, αλλά έχει νόημα μόνο αν μιλάμε για μεγάλες εκτάσεις. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα να χρησιμοποιήσουμε και ειδικά εντομοστεγή δίχτυα τα οποία θα στηρίζονται πάνω από την καλλιέργεια με ξύλινους πάσσαλους. Τα δίχτυα αποτρέπουν την είσοδο αρκετών επιβλαβών εντόμων.
Καλλιεργητικά μέτρα
Ένα καλό τσάπισμα σε μεγάλο βάθος (ή μια άροση αν μιλάμε για μεγάλη έκταση), 30 ημέρες πριν την φύτευση και επανάληψη λίγο πριν την φύτευση, έχει καλά αποτελέσματα για την αντιμετώπιση εντόμων εδάφους γιατί τα έντομα έρχονται στην επιφάνεια του εδάφους όπου οι πιθανότητες θνησιμότητας τους είναι πολλές. Αποφύγετε τις διαδοχικές φυτεύσεις ενός λαχανικού σε πολύ γειτονικά σημεία, ειδικά αν το συγκεκριμένο λαχανικό προσβάλλεται από έντομα που έχουν πολλές γενιές ανά έτος. Συνήθως στις περιπτώσεις αυτές τα φυτά που μπήκαν στα λαχανόκηπο στις τελευταίες φυτεύσεις θα έχουν μεγάλο πρόβλημα. Κατά την φύτευση αντί να φυτεύετε κάθε λαχανικό σε μια γραμμή προσπαθήστε σε κάθε γραμμή να παρεμβάλλονται και άλλα είδη λαχανικών. Λόγω της τακτικής αυτής τα έντομα κάνουν περισσότερο χρόνο μέχρι να βρουν λαχανικά της αρέσκειας του με αποτέλεσμα οι φυσικοί θηρευτές τους  να έχουν περισσότερες πιθανότητες να τα εξολοθρεύσουν. Κατά την διάρκεια της καλλιέργειας είναι καλό να απομακρύνετε ακόμη και με το χέρι τα επιβλαβή έντομα ειδικά αν βρίσκονται σε μικρούς πληθυσμούς.
Χρήση φυτών παγίδων
Είναι φυτά που τα φυτεύουμε για να προσελκύουν τους εχθρούς από την κύρια καλλιέργεια. Για παράδειγμα ορισμένα σκουλήκια που προσβάλλουν την τομάτα προτιμούν καλύτερα τον άνηθο. Αν γύρω από μια καλλιέργεια με λάχανα φυτεύσουμε λαχανίδες, τότε το λεπιδόπτερο Plutella xylostella το οποίο είναι σοβαρός εχθρός των λαχάνων θα προτιμήσει τις λαχανίδες. Επίσης το έντομο Diaphania nitidalis προτιμάει καλύτερα τα κολοκύθια σε σχέση με τα αγγούρια. Όσον αφορά τα σαλιγκάρια ή άκανθα θεωρείται πολύ καλή παγίδα και έτσι ως ένα μεγάλο βαθμό θα γλυτώσουν τα μαρούλια σας. Τέτοια παραδείγματα υπάρχουν πολλά ακόμη. Το βασικό σημείο όμως με τα φυτά παγίδες είναι ότι πρέπει να προλάβουμε να εξολοθρεύσουμε τα έντομα που συγκεντρώθηκαν σ’ αυτά, προτού να μεταπηδήσουν στην κύρια καλλιέργεια.
Αντιμετώπιση με βιολογικά σκευάσματα
Θειάφι: Εκτός από την αντιμετώπιση του ωιδίου μπορεί να χρησιμοποιηθεί όχι όμως με τέλεια αποτελέσματα και τγια την αντιμετώπιση του τετρανύχου. Πρέπει να προσέξουμε όμως ότι το θείο δε δρα σε θερμοκρασία μικρότερη από 18 βαθμούς κελσίου ενώ πάνω από τους 30 δημιουργεί εγκαύματα στα φυτά.

Σαπούνι: Το μαλακό σαπούνι, δηλαδή αυτό που παρασκευάζεται με την ανάμειξη λιπαρών οξέων με κάλιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση αφίδων, αλευρωδών, τετρανύχων. Το πρόβλημα είναι ότι σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει ζημιά στα φύλλα των λαχανικών. Σημειώνεται ότι στο εμπόριο υπάρχουν και έτοιμα σκευάσματα (π.χ. Sanova).
Φυτικά έλαια
Παράγονται από εκχυλίσματα των καρπών που υπάρχουν σε ορισμένα φυτά. Είναι αποτελεσματικά για την αντιμετώπιση αφίδων αλευρωδών αλλά και ακάρεων.
Φυσικές πυρεθρίνες
Είναι οργανικές ενώσεις που περιέχονται στα άνθη ενός είδους χρυσάνθεμου και μπορούν να καταπολεμήσουν ένα αρκετό μεγάλο εύρος εντόμων. Επειδή οι φυσικές πυρεθρίνες εμφανίζουν αστάθεια στο φως θα πρέπει οι ψεκασμοί να γίνονται αργά το απόγευμα ή νωρίς το πρωί.
Αντιμετώπιση με βιολογικούς οργανισμούς
Βάκιλος της θουριγγίας: Είναι βακτήρια του εδάφους τα οποία παράγουν τοξίνες οι οποίες παρουσιάζουν εκλεκτική δράση στις φυλλοφάγες κάμπιες και γενικά κατά των προνυμφών από λεπιδόπτερα. Στην αφορά διατίθενται εντομοκτόνα σκευάσματα με βάση την τοξίνη του βακτηρίου.
Beuveria bassiana: Είναι ένας μύκητας του οποίου τα σπόρια καταπολεμούν ορισμένες ομάδες εντόμων όπως θρίπες, αλευρώδεις, αφίδες κτλ. καθώς και τον τετράνυχο. Στο εμπόριο διατίθενται ετοιμόχρηστα σκευάσματα του μύκητα (π.χ. Naturalis).
Εντομοπαθογόνοι νηματώδεις: Ουσιαστικά μοιάζουν με πολύ μικρά σκουλήκια τα οποία δε φαίνονται με γυμνό οφθαλμό. Στο εμπόριο υπάρχουν σκευάσματα που περιέχουν ορισμένα είδη νηματωδών τα οποία καταπολεμούν κυρίως έντομα που υπάρχουν στο έδαφος.
Ωφέλιμα έντομα: Κυκλοφορούν στο εμπόριο πολλά σκευάσματα τα οποία περιέχουν ωφέλιμα έντομα που  παρασιτούν η διατρέφονται με τα έντομα που δημιουργούν πρόβλημα στα λαχανικά σας. Για να πάρουμε το κατάλληλο όμως σκεύασμα πρέπει πρώτα να γνωρίζουμε τον εχθρό που δημιουργεί το πρόβλημα. Υπάρχουν διαφορετικά είδη εντόμων αλλά και σκευασμάτων που χρησιμοποιούνται για την καταπολέμηση αφίδων, αλευρωδών, κάμπιων, λιριόμυζας θριπών, κτλ.  
πηγή:Αγρότυπος

2 σχόλια:

  1. Iωάννη
    ωραίο αρθρο...θα προσθετα και σκευάσματα -συνηθως λιπάσματα- που δημιουργουν επιδερμίδα και δεν προσβάλλοντε τα φυλλα όπως το EVERSIL(εξαιρετικο για φυλοκνιστη, μελιγκρα θριπα, ακαρεα τα συνεργατικά εντομοκτονων (GCmate) to TETRASTOP που λύνουν τα χέρια για προληπτικά.
    Κώστας Τάτσης

    ΑπάντησηΔιαγραφή