Ο μεγάλος Αριστοτέλης, λέει στα Πολιτικά του: η καλλίτερη πολιτεία είναι η γεωργική, εκεί δηλαδή που οι περισσότεροι ζουν από την γεωργία και την κτηνοτροφία "βέλτιστος γάρ δήμος ο γεωργικός εστιν, όπου ζει το πλήθος από γεωργίας ή νομής" . Και καταλήγουμε με μία διάσημη φράση, και πάλιν του Αριστοτέλους, η οποία θα έπρεπε να υπάρχει ως προμετωπίδα σε όλες τις ανώτατες και ανώτερες γεωπονικές ή γεωργικές σχολές τις Χώρας: "Πασών των επιστημών μήτηρ τε καί τροφός Γεωργία εστί."

Δευτέρα, 15 Οκτωβρίου 2012

ΑΝΘΟΚΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΒΛΑΣΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΣΤΟ ΣΤΑΔΙΟ ΤΗΣ ΑΝΘΙΣΗΣ


Η παρουσία ή η απουσία φυτορρυθμιστικών ουσιών παίζει
ρόλο στην διατήρηση του φυτού στη φάση της νεανικότητας. 

Ο μηχανισμός της μετάβασης από το βλαστικό στάδιο ανάπτυξης στην άνθιση δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητός. Εκείνο που θεωρείται από όλους αποδεκτό είναι ότι ο σχηματισμός των ανθικών καταβολών είναι το πρώτο στάδιο της άνθισης. Ακολουθεί η εμφάνιση του ανθοφόρου οφθαλμού, η πλήρης ανάπτυξη του, η έκπτυξη του άνθους και το πλήρες άνοιγμα του, το οποίο χαρακτηρίζεται ως πλήρη άνθιση. Τα περισσότερα πολυετή φυτά δεν ανθίζουν ακόμη και αν υφίστανται οι κατάλληλες συνθήκες άνθισης αν δεν αποκτήσουν ένα ορισμένο ύψος ή μια ορισμένη ηλικία. Αυτή η αρχική περίοδος βλαστικής ανάπτυξης των φυτών καλείται φάση νεανικότητας. Η ύπαρξη αυτής της φάσης ανάπτυξης στα φυτά φαίνεται ότι είναι το αποτέλεσμα της απουσίας ορισμένων φυσικών φυτορρυθμιστικών ουσιών, οι οποίες όταν αρχίσουν να συντίθενται δρουν σε συνδυασμό μεταξύ τους με αποτέλεσμα να διεγείρουν την άνθιση. Παράλληλα με την ύπαρξη φυσικών φυτορρυθμιστικών ουσιών που διεγείρουν την άνθιση, υφίστανται και άλλες που την παρεμποδίζουν (παρεμποδιστές της άνθισης). Ο ρόλος των φυτορρυθμιστικών ουσιών στη μεταβατική φάση μεταξύ νεανικότητας και ωριμότητας δεν είναι πλήρως αποσαφηνισμένος, φαίνεται όμως ότι στις διεργασίες αυτές συμμετάσχουν μεταξύ άλλων οι γιβεριλλίνες. Η διατήρηση του φυτού στη φάση της νεανικότητας φαίνεται να είναι το αποτέλεσμα της παρουσίας αλλά μάλλον της απουσίας κάποιας ή κάποιων συγκεκριμένων φυσικών φυτορρυθμιστικών ουσιών. Σε όσα φυτά ισχύει αυτό, η φάση της νεανικότητας μπορεί να αρθεί νωρίτερα από το φυσιολογικό αναμενόμενο χρόνο μέσω της εξωτερικής εφαρμογή κάποιας ή κάποιου συνδυασμού φυτορρυθμιστικών ουσιών. Επομένως, μέσω μιας τέτοιας επέμβασης τα φυτά εξωθούνται να ανθίσουν πιο πρώιμα. Με τον ίδιο τρόπο, είναι εφικτή η επίτευξη πιο πλούσιας ανθοφορίας σε ορισμένα φυτά, αν τα ενδογενή επίπεδα των ορμονών που διεγείρουν το σχηματισμό των ανθέων αυξηθούν τεχνητά μέσω της εξωτερικής εφαρμογής τους.  

 Παραδείγματα εφαρμογής χημικών ρυθμιστών αύξησης 

Παρακάτω δίδονται ορισμένα παραδείγματα εφαρμογής χημικών ρυθμιστών αύξησης με στόχο την επιτάχυνση της ανθοφορίας και την αύξηση του αριθμού και του μεγέθους των ανθοφόρων οφθαλμών σε καλλιεργούμενα ανθοκομικά φυτά.  

Αζαλέα-Ροδόδεντρο. 

Για να ανθίσει η αζαλέα θα πρέπει κανονικά να εκτεθεί σε βραχεία φωτοπερίοδο για 6 εβδομάδες και αμέσως μετά σε χαμηλές θερμοκρασίες (7ο C) για 5 εβδομάδες. Η χρήση γιβεριλλινικού οξέως μπορεί να υποκαταστήσει την ψυχρή μεταχείριση στην αζαλέα και να προκαλέσει την άνθηση των φυτών. Αυτό επιτυγχάνεται με πέντε διαδοχικούς ψεκασμούς με διάλυμα γιββεριλλίνης συγκέντρωσης 1.000 ppm σε GA, καθένας από τους οποίους υποκαθιστά μία εβδομάδα έκθεσης σε χαμηλές θερμοκρασίες (Larson and Snayder, 1971). Η άνθηση της αζαλέας μπορεί να λάβει χώρα και σε πιο πρώιμο στάδιο ανάπτυξης, αν πριν την ψυχρή μεταχείριση ή τους ψεκασμούς με γιββεριλλίνη τα φυτά ψεκασθούν με daminozide σε δοσολογία 2,5-3,5 g L-1. Ο ψεκασμός των φυτών συνιστάται να γίνεται 4-6 εβδομάδες μετά το τελικό τσίμπημα, όταν οι νέοι βλαστοί έχουν μήκος 2,5-5 cm. Εναλλακτικά προς το daminozide μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί το chlormequat chloride.  

 Ίρις

Χρησιμοποιείται γιββεριλλινικό οξύ σε δοσολογία 100 mg L-1. Η εφαρμογή γίνεται με εμβάπτιση των βολβών για 20 ώρες στο διάλυμα της φυτορρυθμιστικής ουσίας μετά από διατήρηση σε θερμοκρασία 8- 13°C για 45 ημέρες. ενώ αμέσως μετά πρέπει να επακολουθεί η φύτευση (Πασπάτης. 1998). Το γιββεριλλινικό οξύ μπορεί να εφαρμοστεί και με ψεκασμό στη δόση των 1000 mg L-1 μετά την έκπτυξη των φύλλων, χρειάζεται όμως η προσθήκη προσκολλητικού στην περίπτωση που δεν περιέχεται το σκεύασμα. Η επέμβαση αυτή πρωιμίζει κατά 15 ημέρες περίπου άνθηση των φυτών .  

 
 
Κάλλα 

Η εμβάπτιση των βολβών σε διάλυμα γιββεριλλινικού οξέως ή ο ψεκασμός τους με αυτό πρωιμίζει άνθηση και αυξάνει τον αριθμό των ανθέων ανά φυτό (Corr Widmer, 1987).   

 Καμέλια  

Χρησιμοποιείται το chlormequat chloride σε δοσολογία 3 g L-1 καθώς και το paclobutrazol με στόχο την αύξηση του αριθμού των ανθοφόρων οφθαλμών ανά φυτό. Η επέμβαση με τους παραπάνω χημικούς ρυθμιστές αύξησης θα πρέπει να γίνεται στο στάδιο της έντονης βλαστικής ανάπτυξης των φυτών μόλις αρχίσει η διαφοροποίηση των ανθοφόρων οφθαλμών. Η επέμβαση με chlormequat chloride στην καμέλια θα πρέπει να συνδυάζεται με καλή αζωτούχο λίπανση.
  

 Κυκλάμινο.  

Χρησιμοποιείται γιββεριλλινικό οξύ σε δοσολογία 10-25 mg L-1 με στόχο την πρωίμιση της άνθησης και το σχηματισμό μεγαλύτερων και πιο ομοιόμορφων ανθέων. Ο ψεκασμός θα πρέπει να γίνεται κάτω από την κόμητων φύλλων μόλις οι πρώτοι ανθοφόροι οφθαλμοί αρχίσουν να είναι ορατοί περίπου 8 εβδομάδες πριν από την επιθυμητή ημερομηνία άνθισης.  
 
Ορτανσία 
 
Υπό φυσικές συνθήκες η ορτανσία σχηματίζει ανθικές καταβολές κατά το τέλος του φθινοπώρου. όταν δηλαδή επικρατούν συνθήκες βραχείας φωτοπεριόδου και χαμηλές θερμοκρασίες. Ο ψεκασμός των φυτών (με γιββεριλλινικό οξύ GA3 σε δοσολογία 5-50 ppm) μπορεί να υποκαταστήσει είτε την έκθεση σε χαμηλές θερμοκρασίες (Bailey and Weiler. 1984) είτε τη βραχεία φωτοπερίοδο (Stuart and Cathey. 1962) .  

Σαιντπωλία ή αφρικάνικη βιολέτα  

Για πρωίμιση της ανθοφορίας χρησιμοποιείται γιββεριλλινικό οξύ μέσω ψεκασμού των φυτών με διάλυμα συγκέντρωσης 3Ο mg L-1 GA (Πασπάτης 1998). Ο ψεκασμός θα πρέπει να γίνεται όταν οι πρώτοι ανθοφόροι οφθαλμοί αρχίζουν να γίνονται ορατοί.  

 
 
 
 
ΕΞΑΝΑΓΚΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΕ ΑΝΘΙΣΗ ΜΕ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ.
 
Πολλά φυτά για να ανθίσουν χρειάζονται χαμηλές θερμοκρασίες οι οποίες αν συνεχισθούν και όταν τα φυτά δεν τις έχουν ανάγκη υπάρχει περίπτωση παρατάσεως της ενάρξεως της βλαστήσεως και συνεπώς και της ανθοφορίας τους. Για παράδειγμα, στην καλλιέργεια της γυψοφίλης, η παρατεταμένη έκθεση των φυτών κατά το στάδιο της βλάστησης σε θερμοκρασίες χαμηλότερες από τις ιδανικές, προκαλεί καθυστέρηση της ανθοφορίας ακόμα και εάν μετέπειτα εκτεθούν σε ιδανικές συνθήκες. Ο ρυθμός της βλαστικής ανάπτυξης σε αυτό το στάδιο καθυστερεί τις διαδικασίες της ανθοφορίας και για αυτό στην πράξη πρέπει να αφαιρέσουμε όλα τα υπάρχοντα κλαδιά αρκετά χαμηλά και να βοηθήσουμε τα νέα υποκατάστατα βλαστάρια τους τα οποία και θα παράγουν άνθη νωρίτερα από ότι τα παλαιότερα που αφαιρέσαμε και δέχτηκαν τις χαμηλές θερμοκρασίες. (http://www.agrool.gr/files/gypsoph.pdf) Όσον αφορά τον έλεγχο της θερμοκρασίας για τα φυτά, ειδικά για τα βολβώδη, έχει αναπτυχθεί στην Ολλανδία και στις Η.Π.Α. ολόκληρη τεχνική για επίσπευση η επιβράδυνση της ανθήσεως. Οι βολβοί της τουλίπας π.χ. δέχονται για 5-7 εβδομάδες την επίδραση θερμοκρασίας 4°C πριν τοποθετηθούν στα δοχεία (γλάστρες. ζαρντινιέρες κλπ.). Στη συνέχεια τοποθετούνται στα δοχεία και η θερμοκρασία διατηρείται σταθερή στους 8°C για 3-5 εβδομάδες ώσπου να ριζοβολήσουν. Σ' αυτό το σημείο μπορούμε να κατεβάσουμε τη θερμοκρασία στους 4°C μέχρι το χρόνο που επιθυμούμε να αρχίσει το φορτσάρισμα. Η θερμοκρασία φορτσαρίσματος είναι 18ο – 20ο C τη νύκτα και όχι πάνω από 21ο C την ημέρα. Οι βολβοί του νάρκισσoυ ψύχονται για 6-7 εβδομάδες σε θερμοκρασία 8°C πριν τοποθετηθούν στη γλάστρα. Στη συνέχεια τοποθετούνται στη γλάστρα για ριζοβόλημα σε θερμοκρασία 8°C για τρεις ή περισσότερες εβδομάδες μέχρι να ριζοβολήσουν. Σ' αυτή την κατάσταση μπορούν να διατηρηθούν (το Δεκέμβριο) και σε θερμοκρασία 5°C για 4 εβδομάδες μέχρι το χρόνο του φορτσαρίσματος που εμείς θα επιλέξουμε. Η θερμοκρασία φορτσαρίσματος είναι 16°C και σ' ένα μήνα περίπου δίνουν και τα άνθη . Με τον έλεγχο της θερμοκρασίας μπορούμε να πάρουμε ανθισμένα φυτά στο χρόνο που επιθυμούμε. Είναι δυνατόν π.χ. να έχουμε ανθισμένα φυτά σε δοχεία πολύ νωρίς, δηλαδή τα Χριστούγεννα. Με την ίδια τακτική του ελέγχου της θερμοκρασίας μπορούμε να κρατήσουμε τους βολβούς για συντήρηση σε θερμοκρασία 2 - 5°C και να τους φυτεύσουμε αργότερα. Στην Ολλανδία και στις Η.Π.Α. υπάρχουν στο εμπόριο «βολβοί προπαρασκευασμένοι» για φορτσάρισμα, ώστε, όταν τους αγοράσουμε, τους φυτεύομε αμέσως για να πάρουμε άνθη.  

ΕΞΑΝΑΓΚΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΕ ΑΝΘΙΣΗ ΜΕ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΥΓΡΑΣΙΑΣ.  

Έχει παρατηρηθεί ότι δένδρα και ανθοφόροι θάμνοι που πέρασαν το καλοκαίρι περίοδο ξηρασίας, ανθίζουν την άνοιξη νωρίτερα απ' ό,τι αν η υγρασία στο έδαφος ήταν κανονική. Τους βολβούς π.χ. στο στάδιο της προπαρασκευής δεν τους ποτίζομε καθόλου. ενώ μόλις μπουν στο στάδιο του φορτσαρίσματος ποτίζονται καθημερινά. Οι τριανταφυλλιές που προορίζονται για φορτσάρισμα δεν ποτίζονται το καλοκαίρι. για να δώσουν άνθη από το φθινόπωρο και μετά. Οι ορτανσίες δεν ποτίζονται το φθινόπωρο, για να αρχίσει γρήγορα την άνοιξη η ανθοφορία τους. 

ΕΞΑΝΑΓΚΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΕ ΑΝΘΙΣΗ ΜΕ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΦΩΤΟΠΕΡΙΟΔΟΥ

Η θερμοκρασία και η φωτοπερίοδος είναι από τις σπουδαιότερες συνθήκες τις οποίες αν ελέγξουμε και τροποποιήσουμε μπορούμε να ρυθμίσουμε και την ανθοφορία των φυτών. Γενικά. αν ένα φυτό είναι μακροήμερο και αυξήσουμε την άνοιξη ή το φθινόπωρο τη διάρκεια της ημέρας με τεχνητό φωτισμό τότε το φυτό θα αρχίσει να ανθοφορεί. Το αντίθετο πρέπει να κάνουμε για φυτά μακροήμερα. Θα πρέπει δηλαδή να περιορίσουμε τη διάρκεια της ημέρας το καλοκαίρι καλύπτοντας το φυτό με μαύρο ύφασμα Κλασσικό παράδειγμα για την παραγωγή ανθέων με τη ρύθμιση της φωτοπεριόδου είναι το χρυσάνθεμο. Το φυτό αυτό κανονικά και με τις φυσικές συνθήκες παράγει άνθη το φθινόπωρο, που η διάρκεια της ημέρας είναι μικρότερη απ' ότι το καλοκαίρι. Για να πάρουμε άνθη το καλοκαίρι, πρέπει να μικρύνουμε τεχνητά τη διάρκεια της ημέρας σκεπάζοντας τα φυτά με μαύρα πανιά. Για να πάρουμε όμως άνθη το χειμώνα. πρέπει να αυξήσουμε τη διάρκεια της ημέρας με φωτισμό. Για παράδειγμα, το Σεπτέμβριο ανάβουμε τα φώτα δύο ώρες, τον Οκτώβριο τρεις ώρες, το Νοέμβριο τέσσερις, το Δεκέμβριο πέντε, τον Ιανουάριο έξι, το Φεβρουάριο τέσσερις. το Μάρτιο τρεις. Από το Μάιο και μετά αρχίζει η σκίαση των φυτών. Με βάση τα παραπάνω καταρτίζεται πρόγραμμα σκιάσεων-φωτισμού ανάλογα και με το γεωγραφικό πλάτος του τόπου, ώστε τελικά να παράγουμε άνθη στις προγραμματισμένες ημερομηνίες. Μπορούμε επίσης καλύπτοντας τα φυτά με μαύρο πανί, να τα αναγκάσουμε να περάσουν στην «περίοδο αναπαύσεως» και να δώσουν στη συνέχεια άνθη στο χρόνο που επιθυμούμε. Τις γαρδένιες π.χ. μετά την 20η Ιουλίου τις σκιάζουμε για 20 ημέρες για να αυξηθεί η παραγωγή των ανθέων τις ημέρες των Χριστουγέννων. 

 ΕΞΑΝΑΓΚΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΕ ΑΝΘΙΣΗ ΜΕ ΚΛΑΔΕΜΑ ΚΑΙ ΚΟΡΦΟΛΟΓΗΜΑ

Με το κορφολόγημα χάνεται η κυριαρχία της κορυφής σ' ένα φυτό και ως συνέπεια έχει τη βλάστηση πλάγιων κλαδίσκων. Ο χρόνος που απαιτείται για να αναπτυχθούν οι νέοι βλαστοί και στη συνέχεια τα άνθη που θα δώσουν, μας επιτρέπει, αν μας είναι φυσικά από την αρχή γνωστός, να επέμβουμε ανάλογα και να ρυθμίσουμε το χρόνο ανθοφορίας των φυτών. Σαν παράδειγμα αναφέρουμε την τριανταφυλλιά που καλλιεργείται στα θερμοκήπια για κομμένα άνθη.  Αν θέλουμε να πάρουμε τριαντάφυλλα τα Χριστούγεννα, τότε το κορφολόγημα γίνεται ελαφρό στις 17 - 21 Οκτωβρίου και αν βρισκόμαστε σε θερμότερες περιοχές γίνεται λίγο πιο βαθύ στις 21 -25 Οκτωβρίου. Δυσκολίες έχουμε το Πάσχα γιατί όπως μας είναι γνωστό είναι κινητή γιορτή. Για να επιτύχουμε το σκοπό μας σ' αυτή την περίπτωση υπολογίζουμε 7 - 71/2 εβδομάδες νωρίτερα και κάνομε το κορφολόγημα.
Περισσότερο πολύπλοκα και συχνότερα είναι τα κορφολογήματα στη γαριφαλιά. Απαιτείται καλύτερη τεχνική και μεγάλη καλλιεργητική πείρα για να επιτύχομε την ανθοφορία της τις προγραμματισμένες ημερομηνίες. Παρόμοια κορφολογήματα γίνονται στα χρυσάνθεμα. Στις γαρδένιες. στα σκυλάκια και σε άλλα φυτά που καλλιεργούνται για κομμένα άνθη (εμπορική χρήση).
ΠΗΓΗ:
ΑΝΘΟΚΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΒΛΑΣΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΣΤΟ ΣΤΑΔΙΟ ΤΗΣ ΑΝΘΙΣΗΣ
ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ ΜΗΤΡΟΒΓΕΝΗ ΚΑΤΕΡΙΝΑ



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου