Ο μεγάλος Αριστοτέλης, λέει στα Πολιτικά του: η καλλίτερη πολιτεία είναι η γεωργική, εκεί δηλαδή που οι περισσότεροι ζουν από την γεωργία και την κτηνοτροφία "βέλτιστος γάρ δήμος ο γεωργικός εστιν, όπου ζει το πλήθος από γεωργίας ή νομής" . Και καταλήγουμε με μία διάσημη φράση, και πάλιν του Αριστοτέλους, η οποία θα έπρεπε να υπάρχει ως προμετωπίδα σε όλες τις ανώτατες και ανώτερες γεωπονικές ή γεωργικές σχολές τις Χώρας: "Πασών των επιστημών μήτηρ τε καί τροφός Γεωργία εστί."

Δευτέρα, 16 Μαΐου 2011

Η φυσική καλλιέργεια -

Η φυσική καλλιέργεια είναι η μέθοδος καλλιέργειας που εφηύρε ο Masanobu Fukuoka την δεκαετία του 1940 στην Ιαπωνία. Η θεωρία της είναι απλή: τα φυτά πρέπει να αφεθούν να αναπτυχθούν όπως θα έκαναν στη φύση. Αυτό σημαίνει πως η γη δεν πρέπει να οργώνεται, δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται λιπάσματα και φυτοφάρμακα και φυτά που θεωρούνται ‘ζιζάνια’ δεν πρέπει να ξεριζώνονται.
Το όργωμα στην χημική καλλιέργεια χρησιμοποιείται για να αερίζεται το χώμα. Το αέρισμα και η ανακύκλωση του χώματος είναι θετικά στοιχεία για τα φυτά. Τα μηχανήματα όμως που οργώνουν, καταστρέφουν τα χόρτα και τις ρίζες τους και σκοτώνουν έντομα και μικροοργανισμούς που ούτε γνωρίζουμε πως αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον και ποιος είναι ο ρόλος τους στη φύση. Επίσης, τα χόρτα που τα μηχανήματα καταστρέφουν, έχουν τις ρίζες τους βαθύτερα από εκεί που οργώνει το μηχάνημα. Με τις ρίζες αυτές, το χώμα εφοδιάζεται με αέρα και νερό. Οι ρίζες προσελκύουν έντομα και σκουλήκια, τα οποία ανακυκλώνουν το χώμα και προσφέρουν λίπασμα για τα φυτά. Η φύση λοιπόν ‘οργώνει’ καλύτερα από τον άνθρωπο. Τα λιπάσματα από την άλλη, δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για πολλούς λόγους.
Πρώτον, τα λιπάσματα θεωρούνται θετικά και απαραίτητα για τους γεωργούς γιατί κάνουν τα φυτά να αναπτύσσονται πιο γρήγορα. Η αλήθεια όμως είναι πως η γρήγορη ανάπτυξη των φυτών είναι τοπικό φαινόμενο και πως τα φυτά γρήγορα εξαντλούνται. Τα φυτά που εξαντλούνται από τα λιπάσματα είναι και πιο ευάλωτα σε αρρώστιες.
Δεύτερον, σχεδόν όλα τα λιπάσματα περιέχουν όξινες ουσίες, οι οποίες μετά από χρόνια εφαρμογής του λιπάσματος στη γη, την ερημοποιούν, σκοτώνοντας άπειρους εδαφικούς μικροοργανισμούς.
 Τρίτον, τα λιπάσματα είναι ατελή. Ένας μικρός αριθμός στοιχείων που βρέθηκαν στη φύση και θεωρήθηκαν θετικά για τα φυτά, όπως το άζωτο και το φώσφορο, συμπεριλήφθηκαν σε μεγάλες ποσότητες μέσα στα λιπάσματα. Αυτό έγινε βιαστικά, χωρίς να υπολογιστούν άλλα, εξίσου σημαντικά στοιχεία για τα φυτά όπως τα ιχνοστοιχεία, ούτε όμως και η επίδραση του λιπάσματος πάνω στους μικροοργανισμούς του εδάφους. Τα λιπάσματα λοιπόν, χωρίς να είναι αναγκαία και προκαλώντας σημαντικές ζημιές στα χωράφια, αποτελούν ένα τεράστιο μέρος των εξόδων των αγροτών, οι οποίοι πασχίζουν να μην χρεοκοπήσουν. Τα λιπάσματα δεν είναι άχρηστα, καταστρέφουν όμως τα λιπάσματα της φύσης, που είναι εξίσου αποτελεσματικά. Ο ξεριζωμός των ‘ζιζανίων’, ή βοτάνισμα, είναι μία από τις πιο ενοχλητικές και κουραστικές εργασίες των αγροτών. Το βοτάνισμα γίνεται γιατί θεωρείται πως τα ζιζάνια ανταγωνίζονται με τα καλλιεργημένα φυτά για τις θρεπτικές ουσίες του εδάφους και τα λιπάσματα. Παρ’ όλα αυτά, τα φυτά στη φύση συζούν, είτε ανταγωνιστικά, είτε ειρηνικά. Όλα τα φυτά είναι ωφέλιμα για το έδαφος, καθώς το συγκρατούν από τις βροχές και το εμπλουτίζουν, και ο αγρότης μπορεί να χρησιμοποιήσει τις ιδιότητες των διάφορων φυτών για να προστατεύσει αυτά που χρειάζεται. Αν για παράδειγμα ένα φυτό είναι βλαβερό για την πατατιά, ο αγρότης μπορεί να φυτέψει δίπλα στις πατατιές ένα φυτό που περιορίζει το βλαβερό φυτό και που είναι ταυτόχρονα φιλικό για την πατατιά. Με αυτόν τον τρόπο, το έδαφος εμπλουτίζεται συνεχώς με οργανική ύλη και οι πατατιά παραμένει ασφαλής. Τέλος, τα φυτοφάρμακα. Σύμφωνα με τον Fukuoka, δεν υπάρχουν κακά έντομα ή μικροοργανισμοί. Σε ένα φυσικό αγρόκτημα υπάρχουν πολλά είδη ζώων και εντόμων και λόγω της ισορροπίας που υπάρχει, κανένα πλάσμα δεν επικρατεί. Αν ένα είδος εντόμου θεωρηθεί βλαβερό και εξοντωθεί με φυτοφάρμακα, καταστρέφεται η ισορροπία, πράγμα επικίνδυνο για το οικοσύστημα. Από την άλλη, οι αρρώστιες τις οποίες διαδίδουν τα ‘βλαβερά’ έντομα χτυπούν τα αδύναμα φυτά ενώ τα ανθεκτικά επιζούν. Τα φυτοφάρμακα, εκτός από το να αφήνουν αδύναμα φυτά να επιζούν, βλάπτουν έντομα, αλλά και άλλες μορφές ζωής, μολύνοντας το έδαφος και τα υπόγεια ύδατα, καθώς απορροφώνται από το έδαφος. Στην φυσική καλλιέργεια ο άνθρωπος δεν πρέπει να κάνει αυτά τα τέσσερα πράγματα που τόσο ταλαιπωρούν και εξαντλούν οικονομικά τους αγρότες. Θα αναρωτηθείτε τότε, ποιος είναι ο ρόλος του ανθρώπου στην φυσική καλλιέργεια; Ο ρόλος του ανθρώπου είναι να παρέχει τη γη με διαφόρων ειδών σπόρους αφήνοντας την φύση να επιλέξει ποια είδη φυτών θα επιζήσουν σε κάθε περιοχή. Φυσικά, σε κάθε περιοχή δεν θα πρέπει να υπάρχει μόνο ένα είδος φυτού, (μονοκαλλιέργεια) αφού αυτό θα τα κάνει όλα ευάλωτα σε ασθένειες επικίνδυνες για το είδος τους. Όπου η γη είναι άγονη, ή μυρμήγκια και πουλιά εμποδίζουν τους σπόρους να αναπτυχθούν, χρησιμοποιείται η μέθοδος των σβόλων.
Υπάρχουν πολλοί τρόποι για την δημιουργία των σβόλων. Στην ουσία όμως οι σβόλοι είναι μικρά μπαλάκια από ξεραμένο αργιλόχωμα που περιέχουν μια ποικιλία σπόρων. Το αργιλόχωμα προστατεύει τους σπόρους από μυρμήγκια και πουλιά, ενώ οι σπόροι περιμένουν την κατάλληλη στιγμή για να πετάξουν, σπάζοντας τον προστατευτικό κλοιό από το αργιλόχωμα όταν είναι έτοιμοι. Αυτοί οι σβόλοι σκορπίζονται σε άγονες τοποθεσίες για να βοηθήσουν στο πρασίνισμά τους, αλλά και στα χωράφια για να τα εμπλουτίσουν με άλλα είδη φυτών. Αφού σκορπιστούν οι σβόλοι, το μόνο που έχει να κάνει ο φυσικός καλλιεργητής, είναι να περιμένει να φυτρώσουν και να αναπτυχθούν τα φυτά, για να μπορέσει να συλλέξει ότι χρειάζεται από καρπούς, λαχανικά και χόρτα. Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγεται η τεράστια σπατάλη ενέργειας, αφού δεν μεταφέρονται λιπάσματα ούτε χρησιμοποιούνται μηχανήματα, αλλά και νερού, αφού χάρη στα φυτά που καλύπτουν το χώμα, αυτό παραμένει υγρό και αρκείται στο νερό της βροχής. Επίσης, το έδαφος γίνεται όλο και πιο γόνιμο με τον καιρό, αφού προστίθεται συνεχώς οργανική ύλη. Αυτή είναι λοιπόν η μέθοδος της φυσικής καλλιέργειας ή αλλιώς, μέθοδος του να μην κάνεις τίποτα, όπως λέγεται από κάποια άτομα, συμπεριλαμβανομένου του ίδιου του Fukuoka.


Βιβλιογραφία
Η Φυσική Καλλιέργεια , Η Θεωρία και η Πρακτική της Πράσινης Φιλοσοφίας , του 
Masanobu Fukuoka ( βιβλίο)
www.naturalfarming.us (ιστοσελίδα για την φυσική καλλιέργεια)
(ιστοσελίδα για την βιογραφία του Masanobu Fukuoka)
Print

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου