Ο μεγάλος Αριστοτέλης, λέει στα Πολιτικά του: η καλλίτερη πολιτεία είναι η γεωργική, εκεί δηλαδή που οι περισσότεροι ζουν από την γεωργία και την κτηνοτροφία "βέλτιστος γάρ δήμος ο γεωργικός εστιν, όπου ζει το πλήθος από γεωργίας ή νομής" . Και καταλήγουμε με μία διάσημη φράση, και πάλιν του Αριστοτέλους, η οποία θα έπρεπε να υπάρχει ως προμετωπίδα σε όλες τις ανώτατες και ανώτερες γεωπονικές ή γεωργικές σχολές τις Χώρας: "Πασών των επιστημών μήτηρ τε καί τροφός Γεωργία εστί."

Σάββατο, 12 Μαρτίου 2011

Η εκτίμηση της αξίας του νερού για άρδευση

Η οικονομική θεωρία μας διδάσκει ότι τα ελεύθερα αγαθά (ή φυσικοί πόροι) υπάρχουν απεριόριστα για αυτό δεν υπόκεινται στους νόμους της αγοράς, και δεν έχουν καμμία οικονομική αξία. Αυτό ίσχυε μέχρι πριν κάποια χρόνια και για το νερό, το οποίο ως ελεύθερο αγαθό, τουλάχιστον στο δυτικό κόσμο,βρισκόταν σε απεριόριστη ποσότητα.

Τα τελευταία όμως χρόνια, η παρατηρούμενη μείωση της διαθεσιμότητας του, έχει καταστήσει το νερό, φυσικό πόρο σε ανεπάρκεια και ως εκ τουτου είναι φυσιολογικό να αυξάνει σημαντικά η οικονομική του αξία.
Αυτό γίνεται περισσότερο κατανοητό μελετώντας το παρακάτω διάγραμμα όπου παρουσιάζει την εκτίμηση του κόστους των φυσικών πόρων προσεγγίζοντας τις τιμές για τις οποίες η ζήτηση του νερού είναι ίση με την προσφορά πριν και μετά την μείωση του διαθέσιμου υδατικού πόρου.




Πηγή: Δ.Βοϊβοντίνας ,Δ.Ασημακόπουλος 2002


Η ευρωπαική οδηγία 60/2000 αλλά και η εθνική νομοθεσία 3199/2003 προσφέρουν το πλαίσιο για την διαχείριση των υδάτινων πόρων μέσα από πολιτικές και μέτρα όπως η τιμολογηση των υπηρεσιών του νερού.
Προσπάθεια της παρούσης είναι να καταγραφεί μια μεθοδολογία για την εκτίμηση της αξίας του νερού για άρδευση λαμβάνοντας υπόψη ότι το νερό που προορίζεται γα την άρδευση των καλλιεργειών, αποτελεί ένα ενδιάμεσο αγαθό παραγωγής γεωργικών προιόντων το οποίο προσδίδει μεγάλη προστιθέμενη αξία στο τελικό προιόν και άρα στο γεωργικό εισόδημα (Μυλόπουλος 2005).
Σύμφωνα με την διεθνή βιβλιογραφία για περιοχές στις οποίες το νερό προσφέρει σημαντική προστιθέμενη αξία στα παραγόμενα γεωργικά προιόντα έτσι ώστε να αποφεύγονται τυχόν αποικλίσεις της πραγματικής τους αξίας λόγω παραλείψεων ή λανθασμένων υπολογισμών κάποιων εισροών, κατάλληλη μεθοδολογία θεωρείται αυτή της «μεταβολής του καθαρού κέρδους» (Young 1996).
Σύμφωνα με την μεθοδολογία αυτή η μεταβολή του καθαρού κέρδους των γεωργικών εκμεταλλεύσεων μιας περιοχής j, εξαιτίας της άρδευσης συμβολίζεται με INPAj (€) και οι συνολικές απαιτήσεις σε νερό των αρδευόμενων καλλιεργειών με ΤCWRj (m3).
Στην περιοχή αυτή η ανά μονάδα όγκου νερού αξία του αγροτικού νερού (WVALj), εκφρασμένη σε €/ m3 θα προκύπτει από τη σχέση:
WVALj = ΙΝΡΑj/ΤCWRj (1)
Για την εκτίμηση της μεταβολής του καθαρού κέρδους των γεωργικών εκμεταλλεύσεων (INPAj) πρέπει πρώτα να υπολογιστούν οι μεταβολές εξαιτίας της άρδευσης δύο άλλων μεγεθών: α) της ακαθάριστης προσόδου (ΙBPAj) και β) των δαπανών των γεωργικών εκμεταλλεύσεων (CPAj):
INPAj = IBPAj − CPAj (2)
Όσον αφορά τη μεταβολή της ακαθάριστης προσόδου μιας περιοχής j, αυτή προκύπτει από την παρακάτω σχέση, στην οποία παραλείπεται ο δείκτης j για απλότητα στους υπολογισμούς:
 IBPA=∑n i=1(RRi*Sri*PRi*RSi*SSi*PSi) (3)
όπου:
i = Είδος καλλιέργειας (i =1,..,n, όπου n το σύνολο των καλλιεργειών)
RR = Απόδοση αρδευόμενων καλλιεργειών (kg/στρέμμα)
SR = Έκταση αρδευόμενων καλλιεργειών (στρέμματα)
PR = Τιμή αρδευόμενων καλλιεργειών (€/kg)
RS = Απόδοση ξηρικών καλλιεργειών (kg/στρέμμα)
SS = Έκταση ξηρικών καλλιεργειών (στρέμματα)
PS = Τιμή ξηρικών καλλιεργειών (€/kg)

Αντίστοιχα, στην ίδια περιοχή j υπολογίζεται και η μεταβολή των δαπανών των γεωργικών εκμεταλλεύσεων:
CPA=∑n i=1 (CRi*Si-CSi*SSi) (4)
όπου:


CR = Δαπάνες αρδευόμενων καλλιεργειών (€/στρέμμα)
CS = Δαπάνες ξηρικών καλλιεργειών (€/στρέμμα)

Η αντικειμενική συνάρτηση του μοντέλου επιδιώκει την μεγιστοποίηση του συνολικού ακαθαριστου κέρδους (BS) σε ευρώ, όπως αυτό ορίζεται από την εξίσωση:


BS=∑ i BSι*Sι

όπου:
 BSi είναι το ακαθάριστο κέρδος (€/στρέμμα) από την καλλιέργεια i.

ΣΤΑΘΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ
ΓΕΩΠΟΝΟΣ ΑΠΘ


ΠΗΓΕΣ:
1. ΛΑΤΙΝΟΠΟΥΛΟΣ&ΜΥΛΟΠΟΥΛΟΣ, Η οικονομική αξιολόγηση του νερού στη γεωργία-Εφαρμογή στην λεκάνη απορροής του Λουδία, Heleco ‘05, TEE, Αθήνα 3-6 Φεβρουαρίου 2005
2. Young, R.A. (1996) “Measuring economic benefits for water investments and policies”, World Banκ Technical Paper
3. Rodriguez M., F. Fernandez, J. Correa, E. Ferrer and N. Ferrero (2002) “Evaluation of irrigation projects and water resource management: A methodological proposal” Sustainable Dev Vol. 10,pp. 90-102.















Print

1 σχόλιο:

  1. Γιάννη -πολύ χρήσιμο και ενδιαφέρον το άρθρο σου.
    Ευχαριστώ για τη δημοσιοποίηση

    Μιχάλης Αντωνόπουλος

    ΑπάντησηΔιαγραφή